ปลาอะโรวาน่า หรือปลามังกร (AROWANA)

ปลาอะโรวาน่า  หรือปลามังกร  (AROWANA)
     เป็นปลาที่มีผู้คนส่วนใหญ่นิยมเลี้ยงและมีราคาแพง  ปลาอะโรวาน่านี้มีถิ่นกำเนิดอยู่ในเขตร้อน  เช่น  ลุ่มน้ำอะเมซอน  แอฟริกา  หรือในเอเซียตะวันออกเฉียงใต้  อย่างประเทศไทย  อินโดนีเซีย  เป็นต้น  ปลาอะโรวาน่าจะมีโครงสร้างของหลอดอาหารขนาดใหญ่  และมีกระดูกที่ลิ้น  มีเกล็ดขนาดใหญ่  ซึ่งเป็นปลาโบราณที่ยังหลงเหลือจากยุคหิน  ปัจจุบันนี้มีการนำปลาอะโรวาน่ามาขยายพันธุ์อย่างกว้างขวาง
     สำหรับพันธุ์ที่พบในประเทศไทยนั้นมีลำตัวสั้น  ไม่เรียวยาวเหมือนกับอะโรวาน่าที่พบในลุ่มน้ำอะเมซอน  ซึ่งการมีลักษณะแตกต่างเช่นนี้อาจเป็นเพราะสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน  ปลาอะโรวาน่ามีหลายชนิดด้วยกัน  ซึ่งแต่ละชนิดจะแบ่ง
ตามสีของเกล็ด  ซึ่งจะกล่าวดังต่อไปนี้

1.  ปลา  อะโรวาน่าสีเงินหรือสีขาว  (SILVER  AROWANA)
     มีขนาดลำตัวเฉลี่ยประมาณ  120  เซนติเมตร  ช่วงลำตัวยาวเรียวและแบน  มีพื้นลำตัวเป็นสีเงิน  มีความแวววาวส่วนครีบสีน้ำเงินอมเทามีของครีบสีเหลือง  ปากมีขนาดใหญ่และจะมีหนวด  2  เส้น  อยู่ใต้ริมฝีปากล่าง  รวมทั้งมีลิ้นอีกด้วย  ข้อสังเกตเพศปลา  ถ้าเป็นเพศผู้จะมีลำตัวยาวและเพรียว  ครีบที่อกมีขนาดใหญ่
     อะโรวาน่าสีเงินมีอุปนิสัยก้าวร้าว  แต่ไม่ถึงกับดุร้ายมากนักและโปรดปรานที่จะว่ายน้ำอยู่ใกล้ระดับผิวน้ำ  ด้วยอุปนิสัยที่ก้าวร้าวเป็นบางครั้ง  ควรเลี้ยงในตู้ที่มีพื้นที่มาก ๆ  และสามารถเลี้ยงได้รวมกันหลาย ๆ  ตัว  ตู้ที่ใช้เลี้ยงควรจะมี  กระจกหนาเพราะปลาอะโรวาน่าจะแข็งแรงมาก  และอาจจะชนตู้เมื่อหงุดหงิดหรือตกใจ  ส่วนอาหารที่ใช้เลี้ยงนั้นก็ควรเป็น  อาหารประเภท  แมลงหรือเนื้อสัตว์  ถ้าจะแพร่พันธุ์อะโรวาน่าสีเงินนี้ควรทราบไว้ด้วยว่าปลาชนิดนี้วางไข่และฟักไข่ในปาก  และวางไข่ครั้งละ  100-500  ฟอง  โดยจะวางไข่เพียงปีละครั้งเท่านั้น

2.  ปลาอะโรวาน่าสีทอง  (GOLDEN  AROWANA)
     มีขนาดลำตัวเฉลี่ยประมาณ  90  เซนติเมตร  มีลำตัวยาวเพรียวและแบนมาก  ในส่วนท้องเป็นสันแหลม  ลำตัวเป็นสีทอง  เกล็ดมีขนาดใหญ่มาก  ครีบและหางครีบหลัง  มีสีน้ำเงินอมดำและมีสีทองแซมสีแดงเลือดหมู  ปากมีขนาดใหญ่มาก  มีหนวด  2  เส้นอยู่ริมฝีปากด้านล่าง  มีลิ้น  อะโรวาน่าสีทองนี้มักจะมีแผ่นหลังสีน้ำตาลอมเขียวจนดำ  ปลาตัวผู้จะมีลำตัวเพรียวยาวและมีครีบอกใหญ่ปลายแหลมกว่าตัวเมีย
     อะโรวาน่าสีทองมีนิสัยก้าวร้าว  ชอบว่ายน้ำอยู่ใกล้ระดับผิวน้ำ  ไม่ควรเลี้ยงรวมกับปลาชนิดอื่น  แม้กระทั่งอะโรวาน่าด้วยกัน  เพราะอะโรวาน่าสีทองจะกัดกันเองจนบาดเจ็บและถึงตายได้  ตู้ที่ใช้ควรมีขนาดกว้างใหญ่  กระจกหนาและควรมีฝาปิดปากตู้เพื่อป้องกันปลากระโดดออกจากตู้  อาหารที่โปรดปรานมากที่สุดคือแมลงและเนื้อสัตว์  อาหารสำเร็จรูปก็สามารถให้รับประทานได้  การแพร่พันธุ์นั้นเมื่ออะโรวาน่าวางไข่  พ่อแม่ปลาจะอมไข่และเลี้ยงลูกในปาก  และใช้เวลาฟักเป็นตัว  3  วันออกลูกปีละครั้ง  ครั้งละ  100-400  ฟอง

3.  ปลาอะโรวาน่าสีดำ
     มีขนาดลำตัวเฉลี่ยประมาณ  75  เซนติเมตร  มีลำตัวยาวเพรียวและแบนมาก  มีลำตัวในช่วงหางเรียวเล็ก  ครีบและหางมีสีน้ำเงินถึงดำ  ขอบครีบจะมีสีชมพูอมส้ม  มีเกล็ดขนาดใหญ่  ปากมีขนาดใหญ่มาก  มีลิ้นและมีหนวด  2  เส้นอยู่ใต้ริมฝี
ปากล่าง  พื้นลำตัวมีสีเงินแวววาวมาก  ในช่วงที่ปลายังมีขนาดเล็ก  ลำตัวมีสีเหลืองสลับดำ  ตัวผู้จะมีลำตัวเพรียวกว่าตัวเมียมากและครีบอกใหญ่กว่าตัวเมีย
     อะโรวาน่าสีดำชอบว่ายอยู่ใกล้ผิวน้ำ  และมีนิสัยก้าวร้าวดุร้ายเป็นบางขณะ  ซึ่งควรเลี้ยงแยกเพียงลำพัง  เพื่อป้องกันการทำอันตรายปลาชนิดเดียวกัน  และไม่ควรเลี้ยงรวมกับปลาชนิดอื่นใดอีกด้วย  ตู้ที่ใช้ควรมีพื้นที่มาก  กระจกหนา  และควรมีฝาปิดตู้  เพื่อกันปลากระโดดออกนอกตู้  อะโรวาน่าสีดำกินอาหารประเภทเนื้อสัตว์และแมลง  การวางไข่ของปลาชนิดนี้จะวางไข่ประมาณครั้งละ  100-500  ฟองปีละครั้ง  วางไข่และฟักไข่ในปาก

4.  ปลาอะโรวาน่าสีเขียว  (GREEN  AROWANA)
     มีขนาดลำตัวเฉลี่ยประมาณ  90  เซนติเมตร  ช่วงลำตัวยาวเพรียวและแบนมาก  พื้นลำตัวมีสีเงินเหลือบเทา-เขียว  เกล็ดใหญ่  ครีบและหางมีสีเขียวปนน้ำเงินจนดำ  ปากมีขนาดใหญ่ภายในปากมีฟันซี่เล็ก ๆ  มีลิ้น  และมีหนวด  2  เส้น  ที่ใต้ริมฝีปากล่าง  ตอนเป็นลูกปลาจะมีครีบและหางเป็นสีเหลืองอ่อน  ปลาตัวผู้จะมีลำตัวยาวและเพรียว  อีกทั้งครีบอกมีขนาดใหญ่กว่าตัวเมีย
     อะโรวาน่าสีเขียวชอบว่ายน้ำอยู่ใกล้ระดับผิวน้ำ  มีนิสัยดุร้ายก้าวร้าว  ไม่ควรเลี้ยงร่วมกับปลาชนิดอื่น  หรืออะโรวาน่าด้วยกัน  เพราะมีนิสัยจะทำร้ายกันอยู่เสมอ ๆ  ควรใช้ตู้ที่มีขนาดใหญ่  กระจกหนา  ควรมีฝาปิดให้มิดชิดกันปลากระโดดออก
นอกตู้ปลาชนิดนี้จะกินปลาที่เล็กกว่าเป็นอาหาร  เมื่อถึงฤดูการวางไข่จะวางไข่ตามพื้น  มีจำนวนประมาณ  100-400  ฟอง
และพ่อแม่ปลาจะฟักและเลี้ยงลูกในปาก

5.  ปลาอะโรวาน่าสีแดง  (RED  AROWANA)
     มีขนาดลำตัวเฉลี่ยประมาณ  90  เซนติเมตร  ลำตัวเพรียวยาวและแบนมาก  พื้นลำตัวมีสีทองแซมด้วยสีส้มจนแดงเกล็ดมีขนาดใหญ่  ครีบและหางมีสีแดงสด  ปากมีขนาดใหญ่  มีลิ้น  และหนวด  2  เส้นอยู่ที่ริมฝีปากล่าง  ตอนที่เป็นลูกปลาจะมีหางสีแดงส้ม  ปลาตัวผู้มีลำตัวเพรียวยาวและมีครีบอกขนาดใหญ่ยาวแหลมกว่าตัวเมีย
     อะโรวาน่าสีแดงชอบว่ายอยู่ใกล้ระดับผิวน้ำ  มีนิสัยดุร้ายก้าวร้าว   จึงไม่ควรเลี้ยงปลาชนิดนี้ร่วมกับปลาชนิดอื่น ๆ  หรืออะโรวาน่าด้วยกันเอง  ชอบกินปลาที่มีขนาดเล็กกว่าเป็นอาหาร  ตู้ที่ใช้เลี้ยงควรมีเนื้อที่และแข็งแรงมาก  อีกทั้งควรมีฝาปิดมิดชิด  เพื่อกันปลากระโดดออกนอกตู้  ปลาชนิดนี้แพร่พันธุ์โดยการวางไข่ตามพื้น  แต่ละครอกจะมีไข่ประมาณ  100-400  ฟอง  พ่อแม่ปลาจะฟักไข่และเลี้ยงลูกในปาก  ไข่จะฟักเป็นตัวใช้เวลาประมาณ  3  วัน

ดังที่ได้กล่าวถึงอะโรวาน่าทั้ง  5  ชนิดนั้น  อายุเฉลี่ยของอะโรวาน่าทุก ๆ  ชนิดจะมีอายุยืนพอสมควร  อาจเลี้ยงได้มากกว่า  10  ปีก็ได้  ส่วนโรคที่เกิดกับอะโรวาน่านั้นก็คือ  เชื้อราแบคทีเรีย  และไวรัส  การป้องกันโรคสำหรับปลาชนิดนี้  ก็คือการดูสภาพแวดล้อมของตู้ปลาที่ใช้เลี้ยงให้เหมาะสม  อีกทั้งหาอาหารที่ดีมีคุณค่าให้อยู่เสมอ ๆ  ควรเอาใจใส่  ดูแลอยู่ตลอด
อย่างไรก็ตามผู้ที่ต้องการผสมพันธุ์อะโรวาน่าเพื่อขยายพันธุ์  ควรพิจารณาหลักการที่จะทำให้ปลาอยู่รวมกันคือ
-  ตู้ปลา  ควรมีพื้นที่กว้างพอที่จะให้ปลาว่ายไปมาได้อย่างสะดวก
-  มีอาหารที่พอเพียง  และมีคุณค่าต่อปลา
-  เลือกปลาให้มีขนาดเท่า ๆ  กัน  เพื่อป้องกันการทำร้ายปลาที่มีขนาดเล็กกว่า
-  มีที่หลบภัยให้ปลาในขณะที่ตื่นตกใจด้วย